Czy ten kalkulator zastąpi analizę nasłonecznienia do projektu?

Nie. To model z jedną bryłą przesłaniającą, bez terenu, balkonów, wnęk okiennych i pozostałej zabudowy. Służy do sprawdzenia na etapie zakupu działki i wstępnej koncepcji, czy zakładany układ ma szansę spełnić wymagania. Analizę do projektu budowlanego sporządza projektant na pełnym modelu otoczenia.

Nasłonecznienie i przesłanianie – kalkulator z symulacją słońca

Q: Ile godzin nasłonecznienia musi mieć pokój?

Co najmniej 3 godziny w dniach równonocy, czyli 21 marca i 21 września, w godzinach od 7 do 17. W mieszkaniu wielopokojowym wystarczy, że wymóg spełnia jeden pokój. W zabudowie śródmiejskiej uzupełniającej dopuszcza się 1,5 godziny, a dla mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie wymóg nie jest stawiany.

Q: Jak mierzy się wysokość przesłaniania?

Od poziomu okna do najwyższego punktu obiektu przesłaniającego, a nie od poziomu terenu. Okno na czwartym piętrze ma więc mniejszą wysokość przesłaniania niż okno na parterze przy tym samym sąsiedzie – i wymagana odległość jest odpowiednio mniejsza. Dla obiektów wyższych niż 35 metrów wymagana odległość wynosi 35 metrów.

Wskaźniki z planu mówią, ile metrów wolno postawić. O tym, gdzie te metry mogą stanąć, decydują dwa wymagania z warunków technicznych: przesłanianie i nasłonecznienie. Pierwsze to prosta geometria, drugie zależy od tego, gdzie w ciągu dnia jest słońce – a to zmienia się z szerokością geograficzną i z orientacją okna.

Poniżej jest jedno i drugie policzone naraz. Dzień: 21 marca, okno badane w godzinach 7:00–17:00, tak jak wymagają przepisy.

Miasto

Okno skierowane na południe

Rodzaj zabudowy

Wysokość sąsiada 18 m

Odległość 16 m

Okno nad terenem 3 m

Szerokość sąsiada 40 m

Przesunięcie boczne 0 m

Przesłanianie

–

Nasłonecznienie 21 marca

–

Godziny 7:00–17:00

słońce dociera do okna zasłonięte przez sąsiada słońce po drugiej stronie ściany lub pod horyzontem

Przekrój

Skala pozioma i pionowa są takie same, więc kąty na rysunku są prawdziwe.

Droga słońca

Środek = zenit, obwód = horyzont.

Jak to jest policzone

Pozycja słońca liczy się z klasycznych wzorów astronomicznych: deklinacji dla 21 marca, równania czasu i kąta godzinnego dla współrzędnych wybranego miasta. Uwzględniona jest poprawka na długość geograficzną, więc południe słoneczne nie wypada o 12:00 – 21 marca w Warszawie jest o 11:44, a w Szczecinie dopiero o 12:10. Te 26 minut różnicy widać na wykresie: nie jest symetryczny względem godziny dwunastej.

Okno dostaje słońce w danej minucie, gdy jednocześnie: słońce jest nad horyzontem, znajduje się po stronie ściany z oknem (odchylenie mniejsze niż 90° od kierunku okna) i promień nie trafia w bryłę sąsiada. Bryła jest traktowana jako prostopadłościan o zadanej wysokości i szerokości, ustawiony równolegle do ściany z oknem.

wysokość przesłaniania = wysokość sąsiada − wysokość okna nad terenem
wymagana odległość = wysokość przesłaniania, ale nie więcej niż 35 m

To jest narzędzie do wstępnej oceny, nie analiza do projektu. Model ma jedną bryłę przesłaniającą, płaski teren i nie uwzględnia balkonów, wnęk okiennych, loggii ani pozostałej zabudowy. Odpowiada na pytanie „czy ten układ ma szansę", a nie „czy ten projekt spełnia przepisy". Analizę do projektu budowlanego sporządza projektant na pełnym modelu otoczenia.

Co z tego wynika dla działki

Trzy rzeczy widać najszybciej, gdy pobawić się suwakami:

Zmiana	Efekt
Okno na wyższej kondygnacji	Wysokość przesłaniania spada, wymagana odległość maleje – parter jest zawsze najtrudniejszy
Okno na północ	W równonoc nie dostanie ani minuty słońca, niezależnie od odległości sąsiada
Sąsiad szerszy zamiast wyższego	Przesłanianie bez zmian, ale nasłonecznienie spada – zasłania dłuższy wycinek dnia

Ostatni wiersz jest tym, co najczęściej zaskakuje. Zasada przesłaniania patrzy tylko na wysokość i odległość. Nasłonecznienie patrzy też na szerokość i orientację – dlatego układ, który przechodzi jedno kryterium, potrafi polec na drugim.

Pytania

Ile godzin nasłonecznienia musi mieć pokój?

Co najmniej 3 godziny w dniach równonocy, w godzinach 7:00–17:00. W mieszkaniu wielopokojowym wystarczy, że wymóg spełnia jeden pokój. W zabudowie śródmiejskiej uzupełniającej dopuszcza się 1,5 godziny, a dla mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie wymóg nie jest stawiany.

Jak mierzy się wysokość przesłaniania?

Od poziomu okna do najwyższego punktu obiektu przesłaniającego, nie od poziomu terenu. Okno na czwartym piętrze ma więc mniejszą wysokość przesłaniania niż okno na parterze przy tym samym sąsiedzie. Dla obiektów wyższych niż 35 m wymagana odległość wynosi 35 m.

Dlaczego liczy się akurat równonoc?

Bo to dzień pośredni między skrajnościami. W czerwcu słońce jest wysoko i wymóg spełniłby prawie każdy układ, w grudniu prawie żaden. Przy okazji równonoc jest jedynym dniem, w którym słońce wschodzi dokładnie na wschodzie i zachodzi dokładnie na zachodzie – niezależnie od szerokości geograficznej.

Czemu wynik zmienia się między miastami?

Z dwóch powodów. Po pierwsze szerokość geograficzna: im dalej na północ, tym niżej słońce w południe, więc ten sam sąsiad rzuca dłuższy cień. Różnica między Gdańskiem a Krakowem to około 4 stopnie szerokości, czyli 4 stopnie wysokości słońca. Po drugie długość geograficzna przesuwa południe słoneczne względem zegara, co ma znaczenie przy oknach wschodnich i zachodnich.

Sprawdź wskaźniki dla konkretnej działki.
devcheck pokazuje przeznaczenie i wskaźniki z planu miejscowego albo planu ogólnego, powierzchnię i kształt działki – czyli dane, od których zaczyna się układ zabudowy.

Otwórz mapę → Więcej o przepisach → Odległość od granicy →

Podstawa: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – przepisy o przesłanianiu i o nasłonecznieniu pomieszczeń mieszkalnych. Pozycja słońca liczona z deklinacji, równania czasu i kąta godzinnego; wynik jest orientacyjny i nie zastępuje analizy nasłonecznienia dla konkretnego projektu.