devcheck › Blog › Zintegrowany Plan Inwestycyjny

Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI)

Instrument z reformy planowania z 2023 roku: inwestor wnioskuje o plan miejscowy dla swojej inwestycji i w zamian zobowiązuje się wobec gminy. Warunek: w gminie musi obowiązywać plan ogólny. Jak działa, kiedy warto i czego wymaga.

Co to jest ZPI i dlaczego powstał

Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI) jest szczególną formą planu miejscowego (art. 37ea ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), uchwalaną przez radę gminy na wniosek inwestora. Instrument wprowadziła ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688) jako odpowiedź na brak MPZP na dużej części obszarów miast i wieloletnie procedury jego uchwalania. ZPI daje inicjatywę inwestorowi: to on przygotowuje projekt planu, a gmina w zamian uzyskuje inwestycję uzupełniającą (np. drogę, szkołę, zieleń publiczną). Wejście w życie ZPI powoduje utratę mocy dotychczasowych planów miejscowych na jego obszarze (art. 37ea ust. 4), a od 1 lipca 2026 r. ustawa wprost dopuszcza zmianę obowiązującego planu miejscowego w formie ZPI (art. 37eb ust. 2a).

Warunek: plan ogólny gminy

ZPI nie omija planu ogólnego. Do ZPI stosuje się przepisy o planie miejscowym (art. 37n ust. 1), a plan miejscowy rada gminy uchwala po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego (art. 20 ust. 1). Zgodność oznacza m.in., że przeznaczenie terenu mieści się w profilu funkcjonalnym strefy planistycznej, udział powierzchni biologicznie czynnej nie jest mniejszy, a nadziemna intensywność zabudowy nie jest większa niż ustalone dla tej strefy (art. 20 ust. 3).

Gmina bez planu ogólnego: studia uwarunkowań zachowały moc do wejścia w życie planu ogólnego, najpóźniej do 31 sierpnia 2026 r. (art. 65 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r.; termin przesunięty z 30 czerwca ustawą z 30 kwietnia 2026 r., Dz. U. poz. 781). Od utraty mocy studium plan miejscowy – a więc także ZPI – można uchwalić tylko wtedy, gdy w gminie wszedł w życie plan ogólny (art. 67 ust. 4 ustawy z 7 lipca 2023 r.). Wyjątek dotyczy m.in. procedur, w których przed utratą mocy studium ogłoszono wyłożenie projektu albo rozpoczęcie konsultacji społecznych. W gminie bez planu ogólnego nowy wniosek o ZPI nie doprowadzi więc do uchwalenia planu, dopóki plan ogólny nie wejdzie w życie.

1. Jak działa procedura ZPI

Kolejność czynności wyznacza art. 37ec ust. 2: najpierw negocjacje i projekt umowy, potem opinie, uzgodnienia i konsultacje społeczne, a dopiero na końcu zawarcie umowy urbanistycznej i uchwała rady gminy.

Co zmieniła nowelizacja od 1 lipca 2026 r.

Ustawa z 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 781) w zakresie ZPI m.in.:

Do wniosków złożonych przed 1 lipca 2026 r. stosuje się co do zasady przepisy dotychczasowe, z wyjątkami wymienionymi w art. 10 ust. 3 ustawy nowelizującej. Już od 27 stycznia 2026 r. rada gminy może też uchwalić zasady określania postanowień umów urbanistycznych, obowiązujące dla wszystkich takich umów w gminie (art. 37ed ust. 12–14, Dz. U. z 2026 r. poz. 24).

2. ZPI vs zmiana MPZP – kiedy co wybrać

Uwaga: ZPI jest nowym narzędziem – dotychczasowa praktyka gmin jest ograniczona. Warto skonsultować z prawnikiem specjalizującym się w planowaniu przestrzennym, zanim złożysz wniosek. Treść umowy urbanistycznej ma kluczowe znaczenie dla opłacalności projektu.
Wskazówka: Sprawdź, czy w Twojej gminie obowiązuje plan ogólny i czy rada gminy uchwaliła zasady określania postanowień umów urbanistycznych (art. 37ed ust. 12) albo obowiązek dołączania koncepcji urbanistyczno-architektonicznej (art. 37eba) – to wyznacza ramy negocjacji.
Sprawdź status planowania dla potencjalnych działek inwestycyjnych.
devcheck wyświetla aktualne MPZP, przeznaczenie terenu i wskaźniki zabudowy dla działek w całej Polsce (wskaźniki liczbowe tam, gdzie gmina je publikuje) – jeden klik zamiast przeszukiwania geoportali.
Otwórz mapę → Reforma planowania 2023 → MPZP Kraków →