devcheck › Blog › Ustawa o planowaniu przestrzennym 2023

Reforma planowania przestrzennego 2023

Plan ogólny zamiast studium, nowe ograniczenia warunków zabudowy i Zintegrowany Plan Inwestycyjny. Kluczowe zmiany dla rynku nieruchomości i deweloperów.

Skala reformy – dlaczego to największa zmiana od 20 lat

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw wprowadza najgłębszą reformę systemu planowania od czasu uchwalenia tej ustawy w 2003 roku. Zmienia ona podstawowe dokumenty planistyczne, zasady wydawania warunków zabudowy i wprowadza nowe narzędzia dla deweloperów – w tym Zintegrowany Plan Inwestycyjny. Zrozumienie tych zmian jest kluczowe dla każdego, kto planuje inwestycję w Polsce po 31 sierpnia 2026 r.

1. Plan ogólny zastępuje studium

2. Nowe zasady warunków zabudowy (WZ)

Uwaga dla kupujących działki: Przy działce z decyzją WZ sprawdź, kiedy decyzja stała się prawomocna, a nie tylko kiedy ją wydano. Decyzja prawomocna od 2026 r. wygaśnie po 5 latach, a nowej WZ w tym samym miejscu gmina może już nie wydać, jeśli działka nie leży w obszarze uzupełnienia zabudowy. Od 1 stycznia 2027 r. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się tylko wnioskodawcy, który ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 63 ust. 1a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dodany ustawą z 30 kwietnia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 781). Do wniosku dołącza się oświadczenie o tym prawie pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 63 ust. 1b). Wniosku o WZ dla cudzej działki przed jej zakupem nie złożysz więc bez umowy z właścicielem, która przewiduje uprawnienie do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego). Sprawy wszczęte przed 1 stycznia 2027 r. toczą się według dotychczasowego art. 63 (art. 12 ustawy nowelizującej).

3. Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI)

4. Harmonogram wdrożenia

TerminZdarzenieSkutek dla deweloperów
24 września 2023Wejście w życie ustawyZPI dostępny; procedura planu ogólnego uruchomiona
31 sierpnia 2026Upływ terminu na uchwalenie planów ogólnych (po dwóch przesunięciach z 31 grudnia 2025 r.); studia tracą mocOd 1 września 2026 r. nowa decyzja WZ tylko w obszarze uzupełnienia zabudowy z planu ogólnego – tam, gdzie planu nie uchwalono (np. Warszawa), WZ na nowy wniosek wydać nie można. Decyzje prawomocne przed 1 stycznia 2026 r. nie wygasają po 5 latach.
1 stycznia 2027Nowelizacja z 30 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 781): nowy art. 63 ust. 1a–1dDecyzję WZ wydaje się tylko wnioskodawcy z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; do wniosku dołącza się oświadczenie o tym prawie. Kupujący nie uzyska już WZ dla działki, zanim zawrze umowę z właścicielem.
Wskazówka: Śledź postęp prac nad planem ogólnym w interesujących Cię gminach. W gminach, które planu jeszcze nie uchwaliły, projekt przechodzi konsultacje społeczne – w ich trakcie możesz zgłaszać uwagi dotyczące kwalifikacji swoich działek do obszarów uzupełnienia zabudowy.
Sprawdź status MPZP i planowania dla swojej działki.
devcheck pokazuje aktualne przeznaczenie terenu, wskaźniki z MPZP i informacje o planowaniu dla działek w całej Polsce (wskaźniki liczbowe tam, gdzie gmina je publikuje).
Otwórz mapę → Plan ogólny gminy → ZPI →