Skala reformy – dlaczego to największa zmiana od 20 lat
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw wprowadza najgłębszą reformę systemu planowania od czasu uchwalenia tej ustawy w 2003 roku. Zmienia ona podstawowe dokumenty planistyczne, zasady wydawania warunków zabudowy i wprowadza nowe narzędzia dla deweloperów – w tym Zintegrowany Plan Inwestycyjny. Zrozumienie tych zmian jest kluczowe dla każdego, kto planuje inwestycję w Polsce po 2025 roku.
1. Plan ogólny zastępuje studium
-
1 Koniec SUiKZP – studium traci mocDotychczasowe Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego (SUiKZP) zostaje zastąpione przez plan ogólny gminy. Gminy mają obowiązek uchwalić plan ogólny do 31 grudnia 2025 r. Po tym terminie stare studia tracą moc z mocy prawa.
- Studium nie było aktem prawa miejscowego – plan ogólny będzie
- Plan ogólny stanie się podstawą do uchwalania MPZP i wydawania decyzji WZ
- Tereny niezakwalifikowane w planie ogólnym do zabudowy utracą możliwość uzyskania WZ
-
2 Strefy planistyczne w planie ogólnymPlan ogólny dzieli teren gminy na 13 stref planistycznych (m.in. strefa zabudowy wielorodzinnej, jednorodzinnej, usługowej, produkcji, zieleni). Tylko tereny w strefach przewidujących zabudowę będą mogły otrzymać WZ lub być objęte MPZP umożliwiającym budowę.
2. Nowe zasady warunków zabudowy (WZ)
-
3 WZ tylko w obszarach uzupełnienia zabudowyPo wejściu w życie planu ogólnego decyzja o warunkach zabudowy będzie mogła być wydana wyłącznie dla działek położonych w obszarze uzupełnienia zabudowy wyznaczonym w planie ogólnym. Działki w obszarach rolnych, leśnych lub niezurbanizowanych nie będą mogły uzyskać WZ – konieczny będzie MPZP lub ZPI.
-
4 Termin ważności decyzji WZNowelizacja ogranicza ważność decyzji WZ do 5 lat (wcześniej bezterminowe). Decyzje WZ wydane przed reformą, które nie zostały zrealizowane, zachowują ważność przez 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Po tym czasie wygasają.
Uwaga dla kupujących działki: Działka z ważną decyzją WZ wydaną przed 2023 r. może mieć zupełnie inny potencjał inwestycyjny po wygaśnięciu tej decyzji, jeśli gmina nie umieści jej w obszarze uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym. Sprawdzaj plany ogólne w toku.
3. Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI)
-
5 Co to jest ZPI i kiedy stosowaćZPI to nowy rodzaj planu miejscowego uchwalany na wniosek inwestora. Umożliwia realizację dużej inwestycji na terenie, który nie jest objęty MPZP lub gdzie obowiązujący plan nie pozwala na planowaną zabudowę. ZPI jest szczególnie przydatny dla:
- Dużych osiedli mieszkaniowych na terenach poprzemysłowych
- Kompleksów usługowych i biurowych wymagających zmiany przeznaczenia
- Inwestycji mixed-use w obszarach transformacji
-
6 Umowa urbanistyczna – obowiązek deweloperaWarunkiem uchwalenia ZPI jest zawarcie umowy urbanistycznej między inwestorem a gminą. Deweloper zobowiązuje się w niej do realizacji lub finansowania infrastruktury publicznej towarzyszącej inwestycji: dróg, szkół, przedszkoli, terenów zieleni, parkingów publicznych. Zakres zobowiązań jest negocjowalny, ale gmina może uzależnić uchwalenie ZPI od ich realizacji.
4. Harmonogram wdrożenia
| Termin | Zdarzenie | Skutek dla deweloperów |
|---|---|---|
| 24 września 2023 | Wejście w życie ustawy | ZPI dostępny; procedura planu ogólnego uruchomiona |
| 1 stycznia 2026 | Studium traci moc (gminy bez planu ogólnego) | WZ niemożliwe bez planu ogólnego; istniejące WZ zachowują ważność 5 lat |
| Do 2026 | Gminy muszą uchwalić plan ogólny | Tereny uzupełnienia zabudowy wyznaczone – kluczowe dla portfeli gruntów |
Wskazówka: Śledź postęp prac nad planem ogólnym w interesujących Cię gminach. Plany ogólne są wyłożone do publicznego wglądu – masz prawo zgłaszać uwagi dotyczące kwalifikacji swoich działek do obszarów uzupełnienia zabudowy.
Sprawdź status MPZP i planowania dla swojej działki.
devcheck pokazuje aktualne przeznaczenie terenu, wskaźniki z MPZP i informacje o planowaniu dla działek we Wrocławiu, Krakowie i Poznaniu.
devcheck pokazuje aktualne przeznaczenie terenu, wskaźniki z MPZP i informacje o planowaniu dla działek we Wrocławiu, Krakowie i Poznaniu.