Definicja terenu biologicznie czynnego
Teren biologicznie czynny (TBC) to ta część działki, która jest pokryta roślinnością lub umożliwia naturalną retencję i infiltrację wód opadowych do gruntu. Wymóg zachowania minimalnego wskaźnika TBC ma na celu ograniczenie uszczelniania powierzchni ziemi, poprawę mikroklimatu i gospodarkę wodną w mieście. Pojęcie „teren biologicznie czynny” definiują warunki techniczne (§ 3 pkt 22), a ustawa o planowaniu posługuje się określeniem „minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej” – chodzi o ten sam parametr, w mapie devcheck oznaczony skrótem PBC. W MPZP TBC jest wyrażany jako minimalny procent powierzchni działki inwestycyjnej.
Co zalicza się do TBC – katalog powierzchni
-
1 Powierzchnie zaliczane w całości (współczynnik 1,0)
- Trawniki, rabaty i inne zieleń na gruncie naturalnym
- Sady i ogrody warzywne bezpośrednio na gruncie
- Wody powierzchniowe na działce: zbiorniki, oczka wodne
-
2 Powierzchnie zaliczane w 50%
- Tarasy i stropodachy z nawierzchnią ziemną zapewniającą naturalną wegetację (zielone dachy, zieleń na stropie garażu) – 50% ich powierzchni, jeśli mają co najmniej 10 m²
-
3 Powierzchnie niezaliczane do TBC
- Utwardzone drogi dojazdowe i parkingi naziemne
- Chodniki z kostki brukowej bez fugi trawiastej
- Place zabaw z nawierzchnią syntetyczną
- Dachy bez zieleni lub z roślinnością w pojemnikach (bez warstwy substratu)
Typowe wartości TBC w MPZP
| Przeznaczenie | TBC min (typowo) | Komentarz |
|---|---|---|
| MN – zabudowa jednorodzinna | 40–60% | Wymagania wysokie, duże ogrody |
| MW – zabudowa wielorodzinna | 20–35% | Standardowe wymaganie w polskich miastach |
| MU – zabudowa mieszk.-usługowa | 15–25% | Zależy od intensywności centrum |
| U – usługi i biura | 10–20% | Najniższe wymagania w centrach miast |
| P/U – produkcja i usługi | 15–25% | Strefy podmiejskie |
Od reformy z 2023 r. minimum ustala też plan ogólny gminy: dla każdej strefy planistycznej określa minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, a nowy plan miejscowy nie może ustalić niższego. Wartości w tabeli to tylko orientacyjne zakresy ze starszych planów – rozstrzyga plan obowiązujący dla działki.
Jak TBC wpływa na projekt inwestycyjny
-
4 Parkowanie podziemne vs. naziemneParkingi naziemne z betonową nawierzchnią uszczelniają działkę i zmniejszają TBC. Przeniesienie parkingów pod poziom gruntu pozwala zachować więcej terenu biologicznie czynnego na poziomie 0 – kosztem wyższych kosztów budowy. Na działkach z wysokim wymaganym TBC jest to często jedyna opcja pozwalająca zmaksymalizować zabudowę.
-
5 Przykład obliczenia TBCDziałka 2 000 m², MPZP wymaga TBC min 25% = 500 m² biologicznie czynnych.
Budynek zajmuje 600 m² (WZ 0,30), podziemny garaż 700 m² (na całej szerokości).
Dostępna powierzchnia na poziomie terenu bez zabudowy: 1 400 m².
Z tego: 300 m² parking naziemny (asfalt) + 100 m² chodniki = 400 m² uszczelnione.
TBC = 1 000 m² zieleni na gruncie = 50% – spełnione z zapasem. Gdyby część tej zieleni leżała na stropie garażu, liczyłaby się tylko w 50%.
devcheck wyświetla minimalny teren biologicznie czynny z aktualnego MPZP dla działek w całej Polsce (wskaźniki liczbowe tam, gdzie gmina je publikuje).